Tane คืออะไร

Tane (種) แปลว่า “เมล็ด” ในภาษาญี่ปุ่น ส่วนชื่อเต็ม tanemaki (種まき) แปลว่า “หว่าน / โปรยเมล็ด”

ในประโยคเดียว #

แอปเรียบง่ายและเสรีสำหรับ เก็บเมล็ดพันธุ์ของคุณและแบ่งปัน ให้ใครก็ได้ที่คุณต้องการ ใช้งานได้ โดยไม่ต้องมีอินเทอร์เน็ต และไม่มีบริษัทใดคั่นกลาง

ทำไมจึงจำเป็น #

ทุกวันนี้บริษัทเพียงไม่กี่แห่งควบคุมเมล็ดพันธุ์ส่วนใหญ่ของโลก เมล็ดจำนวนมากถูกทำมาไม่ให้ใช้ซ้ำได้ คือให้ผลผลิตครั้งเดียว แต่เมล็ดของมันงอกได้ไม่ดี คุณจึงต้อง ซื้อใหม่ทุกปี ในระหว่างนั้น พันธุ์พื้นบ้านที่ปลูกและคัดกันมานับพันปีก็ค่อย ๆ หายไป พร้อมกับความรู้ในการปลูกมัน

การแบ่งปันเมล็ดพันธุ์เป็นเรื่องเก่าแก่และเป็นธรรมชาติที่สุดอย่างหนึ่ง แต่ในบางที่กลับกลายเป็นเรื่อง ยุ่งยากหรือถึงขั้นถูกปรับ (ในฝรั่งเศส สมาคมหนึ่งถูกลงโทษเพราะแจกจ่ายพันธุ์ที่ไม่อยู่ในบัญชีทางการ) และคนที่ดูแลเมล็ดพันธุ์ก็ยังทำงานด้วยสมุดจดและตารางคำนวณ

มันทำอะไร แบบเข้าใจง่าย #

• เก็บ — บัญชีเมล็ดพันธุ์ของคุณ ว่ามีอะไร ปีไหน เท่าไร มาจากไหน โดยใช้ ชื่อที่คุณเรียกจริง ๆ (ไม่ต้องใช้ภาษาละติน) จะมีเพียงสี่ซองในลิ้นชัก หรือดูแลกลุ่มที่มีเป็นร้อยสายพันธุ์ ก็ใช้ได้เหมือนกัน
• แบ่งปัน — คุณบอกว่าคุณมีอะไรให้ คนใกล้ ๆ เห็นแล้วติดต่อคุณ เพื่อ ให้ แลก หรือขาย ถ้าคุณต้องการ คุณตกลงกันเองโดยตรง ไม่มีบริษัทเข้ามาคั่นหรือหักค่าคอมมิชชัน

ทำไมจึงต่างออกไป #

• มันเสรีและเป็นของทุกคน ไม่ได้เป็นของบริษัทใด ใครก็ใช้ คัดลอก แปล หรือปรับปรุงได้ ฟรีและตลอดไป มันเป็น สูตรที่ส่งต่อกัน มากกว่าจะเป็นสินค้าปิด สิ่งนี้เรียกว่า ซอฟต์แวร์เสรี และใครที่ปรับปรุงมัน ก็ผูกพันต้องแบ่งปันสิ่งที่ปรับปรุงด้วยเสรีภาพเดียวกัน เพื่อไม่ให้ใคร “ปิด” มันได้ในภายหลัง (นั่นคือ copyleft)
• ใช้ได้แบบออฟไลน์ เรื่องพื้นฐานทำงานได้แม้อยู่กลางแปลงที่ไม่มีสัญญาณ
• ข้อมูลของคุณเป็นของคุณ ข้อมูลถูกเก็บไว้ใน เครื่องของคุณเอง ป้องกันด้วยกุญแจ ไม่ใช่ในคอมพิวเตอร์ ของบริษัท เราไม่ขายและไม่อัปโหลดไปไหน ไม่มีโฆษณา
• ไม่มีใครปิดหรือควบคุมมันได้ ไม่มีคอมพิวเตอร์ศูนย์กลางที่ทุกอย่างต้องผ่าน สิ่งที่คุณแบ่งปันเดินทาง ผ่าน เซิร์ฟเวอร์ของชุมชน ที่ผู้คนและกลุ่มต่าง ๆ ดูแล มีอยู่มากมายและใครก็ตั้งของตัวเองเพิ่มได้ จึงไม่มีเครื่องใดเป็นศูนย์กลางที่จะเซ็นเซอร์หรือเก็บเงินจากคุณ เหมือนเมล็ดที่ส่งต่อกันจากมือสู่มือ (นั่นคือความหมายของคำว่า กระจายศูนย์)
• ความไว้ใจเดินด้วยปากต่อปาก คุณติดต่อกับคนที่คุณรู้จัก และกับคนที่คนซึ่งคุณไว้ใจรับรอง เหมือนที่ ทำกันมาในหมู่บ้านหรือในงานแลกเปลี่ยน โดยไม่ต้องบอกชื่อจริงหรือเบอร์โทรถ้าคุณไม่อยากบอก
• มีหลายภาษา เพื่อที่ไหนก็ได้ในโลก ไม่ใช่เพื่อประเทศเดียว อาสาสมัครเป็นผู้แปล

เหมาะกับใคร #

กลุ่มและเครือข่ายเมล็ดพันธุ์ สวนและกลุ่มรวมหมู่ ผู้ปลูก… และใครก็ตามที่มีเมล็ดไม่กี่ซองเก็บไว้ สำหรับทุกวัย ตั้งแต่ 10 ถึง 99

ชื่อภาษาญี่ปุ่น #

Tane แปลว่า “เมล็ด” (種) ส่วน tanemaki (種まき) แปลว่า “หว่านเมล็ด” และการที่ชื่อเป็นภาษาญี่ปุ่นก็ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ หลายศตวรรษก่อนในญี่ปุ่น มีกระดาษพิมพ์ที่สัญญาว่าจะให้ข้าวส่งต่อกันจากมือสู่มือ ออกโดยวัด พ่อค้า และโกดังข้าว ไม่ใช่ธนาคารหรืออำนาจส่วนกลาง และผู้คนยอมรับมันด้วยความเชื่อในคำสัญญานั้น เป็นเครือข่ายแลกเปลี่ยนที่ไม่มีศูนย์กลาง ยึดโยงกันด้วยความไว้ใจ ที่ซึ่งกระดาษแผ่นเดียวก็พอจะทำให้ข้าว เคลื่อนที่ได้ หลายศตวรรษต่อมา ความคิดเดียวกันนี้เป็นแรงบันดาลใจให้เครือข่ายสมัยใหม่อย่าง ระบบ WAT ของญี่ปุ่น (ปี 2000) กระดาษที่ใครก็พิมพ์และส่งต่อได้ โดยไม่มีธนาคารและไม่มีศูนย์กลาง

Tane รับมรดกจิตวิญญาณนั้นมา เวลาคุณแบ่งปันเมล็ดพันธุ์ คุณแนบ Plantare ไปด้วยได้ ชื่อนี้ล้อกับคำสเปน pagaré ซึ่งเป็นตั๋วสัญญา ใช้เงิน แปลตรงตัวว่า “ฉันจะจ่าย” โดยเปลี่ยนคำว่า จ่าย เป็น ปลูก จึงไม่ใช่ “ฉันจะจ่าย” แต่เป็น “ฉันจะปลูก” มันคือคำสัญญาว่าจะคืนเมล็ดเสรีในปริมาณใกล้เคียงกันเมื่อคุณทำได้ ไม่ใช่การซื้อขายและไม่ใช่ ข้อผูกมัด แต่เป็นความมุ่งมั่นที่จะให้เมล็ดยังมีชีวิตและเคลื่อนที่ต่อไป และเพราะการคืนหมายถึงการปลูก และการปลูกทำให้เพิ่มขึ้น ทุกการกระทำจึงทำให้ของส่วนรวมงอกงามแทนที่จะร่อยหรอ

ตอนนี้ไปถึงไหนแล้ว และจะช่วยได้อย่างไร #

ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น คุณช่วยได้ด้วยการลองใช้ในกลุ่มเมล็ดพันธุ์จริง ๆ ช่วยแปล แบ่งปันสิ่งที่คุณรู้เกี่ยวกับสายพันธุ์ หรือช่วยเขียนโค้ด มันไม่มีราคาและจะไม่มีตลอดไป เพราะอยู่ได้ด้วยอาสาสมัคร ด้วยชุมชนเอง และด้วยทุน สาธารณะสำหรับโครงการเพื่อประโยชน์ร่วม

ความคิดที่อยู่เบื้องหลัง เมล็ดพันธุ์พื้นบ้านคือมรดกของมนุษยชาติ เป็นของทุกคนและไม่เป็นของใคร ต่อหน้าผู้ที่อยากทำให้มันเป็นของส่วนตัว Tane อยากให้คุณเก็บ ขยาย และส่งต่อมันได้อย่างง่ายดาย